Staw ramienny to największy staw kończyny górnej, który łączy ją z obręczą barkową. Jego budowa – duża głowa kości ramiennej i panewka łopatki – pozwala na największy w naszym ciele zakres ruchów, które odbywają się w trzech płaszczyznach: ruchy obrotowe do wewnątrz-na zewnątrz, zgięcie-prostowanie oraz odwodzenie-przywodzenie. Bark stabilizują więzadła oraz ścięgna mięśni, a mimo wszystko jest to najczęściej ulegający zwichnięciu staw w naszym układzie ruchu. W tej części cyklu wyjaśnimy czym jest ten uraz, jakie są jego przyczyny i jak z nim postępować.
Zwichnięcie stawu ramiennego – przyczyny i objawy
Zwichnięcie stawu ramiennego związane jest z utratą ciągłości fizjologicznych połączeń struktur stawowych (torebka, więzadła). Uraz, który potocznie nazywany jest wybiciem barku, może być skutkiem upadku na wyprostowane lub odwiedzone do boku ramię bądź efektem silnego uderzenia czy wykręcenia ręki. Taki niefortunny wypadek może spowodować zwichnięcie głowy kości ramiennej i przemieszczenie jej do przodu w stosunku do panewki łopatki – mowa jest wtedy o tzw. zwichnięciu przednim, które jest zdecydowanie najczęstszą kontuzją. O wiele rzadziej dochodzi do zwichnięcia tylnego – z przemieszczeniem głowy kości ramiennej do tyłu w stosunku do łopatki – wyjaśniają specjaliści Rex Medica Sport.
Zwichnięciu stawu barkowego towarzyszy nagły i bardzo silny ból oraz ograniczenie ruchomości w stawie. Pojawia się obrzęk, możliwy jest także krwiak i zniekształcenie obrysu stawu z wystającym obojczykiem.
Jak postępować?
- unieruchom uszkodzony staw, w żadnym wypadku nie próbuj nastawiać go samodzielnie
- nie wykonuj żadnych ruchów, by dodatkowo nie obciążać stawu
- aby zmniejszyć opuchliznę i złagodzić ból, zastosuj chłodny kompres na uszkodzone miejsce
- jak najszybciej zgłoś się do szpitala zwłaszcza w przypadku gwałtownych urazów, które mogą naruszyć ciągłość nerwów lub naczyń krwionośnych
Rozpoznanie lekarz przeprowadza na podstawie zdjęcia radiologicznego, a dalsze postępowanie obejmuje nastawienie zwichniętego stawu, które w zależności od skali urazu wykonywane jest w znieczuleniu ogólnym bądź operacyjnie. Następnie, w celu oceny prawidłowości nastawienia, lekarz ponownie wykonuje badanie kontrolne RTG. Po takiej diagnostyce, staw barkowy jest unieruchamiany na okres miesiąca przez założenie opatrunku Desaulta. Kolejnym etapem leczenia, jaki zostaje wdrożony po tym czasie jest rehabilitacja i przywrócenie pełnej sprawności ruchowej stawu ramiennego.
Pamiętaj:
Ponieważ zwichnięcie barku zalicza się do bardzo poważnych kontuzji, podstawą leczenia i powrotu do całkowitej sprawności jest niezwłoczna konsultacja chirurga lub ortopedy oraz prawidłowe rozpoznanie. Nie ignoruj rehabilitacji! Warto ten etap wspierać niektórymi zabiegami fizykoterapii, tj. masaże okolicy obręczy barkowej, ultradźwięki, krioterapia czy pole magnetyczne, co działa przeciwzapalnie i przeciwbólowo. Brak odpowiedniego leczenia może wiązać się z licznymi powikłaniami, takimi jak: niestabilność stawu, zmiany zwyrodnieniowe stawu barkowego, nawykowe zwichnięcia lub nawet zaburzenia czucia wskutek uszkodzenia nerwów obwodowych.